دکل خودایستا یا مهاری؟ بررسی تفاوتها، مزایا و معایب
تفاوت دکل مهاری و دکل خود ایستا از روی پایه اتکای خرپا قابل تشخیص خواهد بود. برج ایفل، بارزترین مثال از دکلهای مشبکی است، که بهصورت ایستا بر پایه خود اتکا دارند. در مقابل، از بین انبوه برجهای مهاری میتوان به ایستگاههای رادیویی بهخصوصی اشاره کرد، که تحت احاطه یک رشته از کابلهای فولادی قرار گرفتهاند. دکل KVLY TV Mast (کِیوِیالوای-تیوی-ماست) یک برج مخابراتی متشکل از اعضای مهاری بود، که در سال 1963 میلادی در ایالت داکوتای شمالی سر برافراشت.چنانچه این برج مرتفع را بهتنهایی در کنار برج ایفل بگذارید، مظنه دکلهای مهاری و خود ایستا دستتان میآید. عدم مقاومت برشی، نقطه ضعف دکلهای متکی به اعضای مهار محسوب میشود. دکلهای جمعجور خود ایستا در اقلیمهای جغرافیایی گوناگون قابل نصب هستند، اما نیاز به پایه بهشدت مستحکم دارند. در ادامه غالبا کاربرد دکل مهاری در اینترنت و ارتباطات را میآموزید.
دکل مهاری چیست؟
یک نگاه ساده به برج “کیوایالوای-تیوی-ماست” بهوضوح، تفاوت دکل مهاری و دکل خود ایستا را برملا میسازد. البته این ایستگاه مرتفع که در شهر مخابراتی بلانچارد واقع در ایالت داکوتای شمالی آمریکا سر برافراشته است، یک برج نیمهمهاری به حساب میآید. ساختار عمودی، اساس یک دکل مهاری را تشکیل میدهد.
دکلهای مهاری، سازههایی بلند، نازک و در عین حال سبکوزن هستند که پایداری آنها بهطور کامل به خطوط مهار فولادی وابسته است. این دکلها روی خطوط مهار خاصی نصب میشوند و مقاومت فشاری آنها، امکان تحمل وزن سازه را فراهم میآورد. بهدلیل وزن کم، دکلهای مهاری اغلب در ارتفاعات یا مناطق دورافتاده جهت پوشش مخابراتی نصب میگردند.
فرآیند نصب دکل مهاری معمولاً با اجرای چاه ارت همراه است که هدف آن تخلیه ایمن جریانهای الکتریکی ناخواسته به زمین است. همچنین، تعبیه دقیق و مهندسیشده سیممهارهای مقاوم در فواصل مشخص، تضمینکننده تعادل و دوام دکل خواهد بود. از همین رو، پیش از نصب، انجام مطالعات ژئوتکنیکی و تست خاک برای اجرای صحیح سیستم ارتینگ الزامی است.
در مقابل، دکلهای خودایستا که در پروژههای بزرگتر نظیر ایستگاههای انتقال نیرو یا مراکز مخابراتی سنگین کاربرد دارند، ساختار مستحکمتری دارند و به فونداسیون بتنی بسیار قوی نیازمندند. طراحی این دکلها بهگونهای است که بدون نیاز به کابل مهار، بهصورت مستقل بر پایه خود ایستاده و در برابر بارهای جانبی مانند باد، برف، زلزله و باران مقاومت بالایی دارند.
در این نوع دکلها، نصب صاعقه گیر بهعنوان یک الزام فنی، نقش حیاتی در جلوگیری از آسیبهای ناشی از تخلیه الکتریکی ناشی از صاعقه ایفا میکند. ترکیب سیستم صاعقهگیر با چاه ارت، یک سامانه ایمنی جامع برای حفاظت از تجهیزات نصبشده بر روی دکل فراهم میآورد.
کابلهای مهاری، مقاومت دکل در برابر باد را به حد اعلای خود میرسانند. فولاد بهتنهایی شالوده اصلی دکل مهاری را تشکیل میدهد. به هر حال، مهار دکل بهشکل عمودی اتفاق میافتد. سیمهای فولادی مهاری پیرامون دکل را احاطه کردهاند و خرپا را به سطح تعادل رساندهاند. کابلهای رشتهای معمولا در فواصل 6 الی 9 متری المان خرپایی سازه را احاطه کردهاند و با اسکلت فولادی دکل، زاویه 120 ساختهاند. کلیه دکلهای مهار شده، 3 وجهی و یا 4 وجهی به نظر میرسند.
دکل خودایستا چیست؟
برجهای ایستاده و لجام گسیخته جهان بر تفاوت دکل مهاری و دکل خود ایستا دلالت میکنند. دکل خود ایستا یا به عبارتی دکل خود اتکا در مقایسه با دکلهای دیگر به صورت مستقل پایهریزی میشود. سطح دکل خود ایستا مشبک بوده و پایه مقاطع فولادی آن اغلب بهشکل مثلث و یا مستطیل است. امکان نصب آنتنهای متعدد در سازه دکلی خود ایستا وجود دارد. از همین رو تا چشم کار میکند، اطراف ما مملو از دکلهای ایستاده انتقال نیرو (برق) و دکل های رادیویی است. در این بین، برج ایفل مثال ملموسی از دکل مشبک شمرده میشود. شایان ذکر است، که دکل خودایستا برای آنتن موبایل از سیگنالدهی شایان و بالقوهای سود میبرد. بعضی از دکلهای رادار گریز خود ایستا در وسط زمینهای هکتاری مرتفع، واقع گشتهاند.
تفاوت در طراحی و ساختار فیزیکی
بارزترین جنبه از تفاوت دکل مهاری و خود ایستا در طراحی اساسا متفاوت این دو سازه خرپایی نمایان میشود. در ساختار دکل خود ایستا، ترکیبی از لولههای نبشی و تمام نبشی به چشم میخورد. مونتاژ قطعات سازه خود ایستا بهصورت پیچ و مهره، صورت میپذیرد. در مونتاژ اولیه، پیکره دکل مشبک بهشکل افقی بر روی زمین نقش میبندد. سپس جرثقیل، المان خرپایی دکل را بر محل نصب، عمود میسازد. درحالیکه دکلهای مهاری برحسب ارتفاع خود ممکن است، که از همان اول بهشکل عمود نصب شوند.
ارتفاع دکل مهاری استاندارد بین 9 متر الی 45 متر قرار میگیرد. روکش هر دو دکل مخابراتی، گالوانیزه به نظر میرسد. کوتاهترین ارتفاع در دکل مشبک خود اتکا 24 متر است. از همین منظر، دکلهای خود ایستا در مقایسه با دکلهای مهاری، سازههای عظیمالجتهتری قلمداد میشوند. علاوه بر این، دکل مهاری از وزن ظاهری کمتری نسبت به دکل خود ایستا برخوردار خواهد بود.
تفاوت در هزینه و قیمت تمامشده
تفاوت دکل مهاری و دکل خود ایستا بر مبنای قیمت نصب، عیان است. دکلهای خود ایستا معمولا از جثه بزرگتری برخوردارند و هزینه نصب آنها بودجه بیشتری میطلبد. پرسنل برقکار سازه، دستمزد خود را بر اساس قدرت سیگنال دکل دریافت میکنند. هزینه نصب دکلهای مهاری به بهای مصرفی کابلهای رشتهای و اسکلت سازه متکی است. دستمزد هر دکل، بستگی شایانی به مقاومسازی المانهای گالوانیزهاش دارد.
در هزینه نصب دکل خودایستا جنس فولاد آلیاژی سازه را میسنجند. نوسان در بازار نبشی و آهنآلات بهطور بالقوه هزینه نصب دکل را تحتالشعاع قرار میدهد. مدت زمان تحویل نهایی پروژه بر دستمزد نصابان دکل تأثیر میگذارد. دکلسازی در فصول سرد سال به دلیل مواجهه پرسنل با یخبندان، چالشهای خاص خودش را دارد. چنانچه سیگنالدهی دکل در طی مدت ضمانتنامه دچار اختلال شود، شرکت مؤظف به بازرسی فنی رایگان از کل دکل خواهد بود. بنابراین مجموعه هیچ هزینهای در قبال تقویت سیگنالِ ضمانتی، از نمایندگیهای مجاز واحدهای مخابراتی نمیگیرد.
تفاوت در نصب و اجرای پروژه
طریقه نصب ایستگاه مخابراتی و رادیویی، تفاوت دکل مهاری و دکل خود ایستا را عینا آشکار میسازد. چنانچه در سیستمهای تلهمتری، نیاز به نصب یک دکل با کمترین میزان مقاومت فشاری باشد، دکل مهاری لازمالاجرا به نظر میرسد. بر مقاومسازی دکل خود ایستا در برابر بارهای باد، باران، زلزله و برف بهمراتب، بیشتر تأکید میشود. جرثقیل، یکبار دکل مشبک را بهصورت افقی بر روی زمین میخواباند و سپس آن را بلند میکند. در هنگام حملونقل دکل با جرثقیل، باید درختان را پایید. بهندرت پیش میآید، که واحد برج کنترل، به نصب دکل در وسط حیاط یک خانه بزرگ روستایی بپردازد. با وجود این، امکان اجاره واحد ویلایی برای نصب دکل در حیاط وجود دارد.
چهبسا برای مونتاژ دکل مهاری اصلا نیازی به نصب افقی موقت سازه نباشد؛ بهگونهای که قطعات را بر فراز دکل، روی هم سوار کنند. نصب هر یک از اقلام دکل بر طبق مدت زمان مندرج در قرارداد به طول میانجامد. انتخاب نوع دکل مخابراتی در شدت و ضعف سیگنال تأثیر بالقوهای دارد. پس از اجرای پروژه، سیگنال دکلهای امنیتی رادار گریز تست میشوند. در خاتمه پروژه، تیم دکلسازی، ضمانتنامه دکل را به دست نماینده واحد مخابراتی میسپارند.
مزایا و معایب دکل مهاری
مهمترین آیتم در تفاوت دکل مهاری و دکل خود ایستا آنتندهی است. دکل مهاری آنتندهی جمعوجوری دارد و نصب سازه روی یک تپه مشخص در اطراف شهر، قابل اجراست. وزن دکل کنترلی یا مهاری، نسبتا کم تلقی میشود؛ لذا به دلیل همین سبکوزن بودن سریعا بر فراز گردنههای محیط، نصب میگردند. در نتیجه، وزن سبک مهمترین مزیت رقابتی دکل مهاری به شمار میرود. دکلهای مهاری در عین حال، مقاومت قابل ملاحظهای از خود در برابر پوسیدگی نشان میدهند. ضمن آنکه صرفهجویی در قیمت از مزایای نصب این طیف از ایستگاههای مواج مخابراتی خواهد بود.
از معایب دکل های مهاری میتوان به نیاز به فضای لازم برای نصب کابلهای پشتیبانی اشاره کرد. جهت نصب می باشد . اگر ارتفاع دکل مهاری 45 متر از سطح محل نصب باشد، به 15 متر (یکسوم ارتفاع سازه) فضای مسطح برای نصب دکل، نیاز داریم.
مزایا و معایب دکل خودایستا
از تفاوت دکل مهاری و دکل خود ایستا همین بس که به پوشش سیگنالدهی فراگیر در ایستگاههای مخابراتی مشبک در منطقه اشاره کنیم. با وجود این مزیت بزرگ، دکل خود ایستا از قابلیت چرخش و حرکت برخوردار نیست. از همین منظر در تنظیم زاویه و شیب تجهیزات منطبق بر دکل، محدودیتهایی وجود دارد. لذا چنانچه نیاز به تغییر شیب تجهیزات در شبکه دکل باشد، چهبسا دکل خود ایستا، ایستگاه مناسبی به نظر نرسد. علاوه بر این دکل خود ایستا همواره از عدم وجود زمینبندی مستحکم و پایه قوی در بعضی مراتع رنج میبرد. همچنین ایجاد شالوده و پایه قوی برای دکل خود ایستا اندکی زمانفرسا و هزینهبر است.
کدام دکل برای پروژه شما مناسبتر است؟
تفاوت دکل مهاری و دکل خود ایستا صرفا به ساختار شبکهای و تحت پشتیبانی هر یک از اقلام سازه محدود نمیشود. گنجایش دکل در محل نصب، آیتم مهمی برای انتخاب دکل خواهد بود. مطمئنا ابعاد دکل خود ایستا در محاسبات، فضای بیشتری را اشغال میکنند. از طرف دیگر، دکلهای مهاری به دلیل محدودیت در مقاومت برشی نیاز به سیستم مهاری بالقوهای دارند. علاوه بر اینها شدت سیگنالدهی و آنتندهی در مقایسه دکل مهاری و خودایستا با یکدیگر به یک اندازه نیست. یک سامانه مخابراتی معتبر باید از قدرت پوششدهی سیگنال در اطراف و اکناف شهر برخوردار باشد. برج دکلی خود را میتوانید بر اساس طیفی از شبکههای فلزی زیبا انتخاب کنید.
سوالات متداول
- کدام دکل ارزانتر است، مهاری یا خودایستا؟ دکل مهاری به دلیل بهرهگیری از وزن کمتر، نصب آسان و سریعتری در پی دارد و ارزانتر از کار در میآید.
- دکل مهاری فضای بیشتری اشغال میکند یا خودایستا؟ در ابعاد بزرگ، مطمئنا دکل خود ایستا فضای وسیعتری را اشغال میسازد.
- مقاومت کدام دکل در برابر باد بیشتر است؟ دکل خود ایستا سازه مقاومتر و سنگینتری به نظر میرسد و برهمین مبنا در مناطق بادخیز، بیشتر دوام میآورد.
- برای نصب روی پشتبام، دکل مهاری بهتر است یا خودایستا؟ دکلهای مهاری به دلیل جثه کوچکتری که دارند، به احتمال زیاد بر فراز پشتبام، راحتتر نصب میشوند.
- کدام نوع دکل نگهداری کمتری نیاز دارد؟ دکل خود ایستا بر اساس ساختار یکپارچه و یکنواخت خود به هزینه نگهداری و تعمیرات کمتری نیاز پیدا میکند.
